دسترسی سریع

پژوهشکده کردستان‌شناسی

رئیس پژوهشکده
امید قادرزاده
امید قادرزاده رئیس پژوهشکده کردستان شناسی
گروه جامعه شناسی دانشیار
o.ghaderzadeh [at] uok.ac.ir
- 087-33624007

کُردستان از کهن‌ترین، مهم‌ترین و تأثیرگذارترین حوزه‌های فرهنگی ایران‌زمین است. شناخت ویژگی‌ها و بازنمودن ناگفته‌های این حوزه فرهنگی نه‌تنها به شناخت ارزش‌های تاریخی و فرهنگی ایران کمک می‌کند بلکه راهگشای فهم بهتر بخشی از تمدن بشری است. یکی از مشکلات و مسائلی که در طرح مسائل مربوط به مناطق کُردشنین وجود دارد، کمبود مطالعات علمی انجام‌شده در این زمینه است. علاوه بر این، تلقی عمده در بررسی اجتماع کُردی به مثابه یک سوژه سیاسی موجب شده است تا از دیگر جنبه‌های متعدد، متنوع و بکر و ناشناخته جوامع کُردی به ویژه در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن غفلت شود.

زبان‌های کردی و فارسی از لحاظ ساختاری و نحو دارای شباهت‌های زیادی هستند؛ همچنین می‌توان مضامین مشترک، بن‌مایه‌های غالب و قرابت‌های زبان‌شناختی و ادبی در حوزه فرهنگی میان این دو زبان مشاهده کرد. تأثیر و تأثر آثار ارزشمند ادبیات کردی با ادبیات ملل به ویژه با زبان و ادبیات فارسی امری مشهود و غیرقابل‌انکار است و در تقویت مخرج مشترک فرهنگی و ادبی بسیار اثرگذار است. ناگفته پیدا است که در خلال چند دهه‌ی اخیر تغییر و تحولات اجتماعی متعدد و ژرفی در ساختار اجتماعی و فرهنگی مناطق کُردنشین به وقوع پیوسته است که بررسی فرایندها، پویایی‌ها و پیامدهای محلی، منطقه‌ای و ملی آن از اهمیت و ضرورت قابل‌توجهی برخوردار است. متأسفانه، نظریه‌پردازی، روش‌شناسی و به‌کارگیری رویکردها و رهیافت‌های فرهنگی، مخصوصاً انسان‌شناسی فرهنگی در حوزه مطالعات کُردستان شناسی در همه ابعاد آن تا حد زیادی غریب، ناآشنا و حاشیه‌ای بوده است بر پایه‌ی همین ضرورت مرکز پژوهش‌های کردستان شناسی از سال 1379 با موافقت اصولی معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری با گروه پژوهشی »زبان‌شناسی و ادبیات کُردی» تأسیس و فعالیت‌های خود را رسماً آغاز نمود. در راستای توسعه‌ی فعالیت‌های پژوهشکده، با ایجاد دو گروه پژوهشی، «مطالعات تاریخ و فرهنگ کردستان» و «مطالعات راهبردی و توسعه کردستان« و با موافقت معاونت پژوهشی وزارت متبوع، این مرکز در بهمن سال 1394 به پژوهشکده کردستان شناسی ارتقا یافته است. لازم به ذکر است، مجله پژوهشنامه ادب کردی در این پژوهشکده از پاییز 1394 راه‌اندازی شده است. این مرکز در ایجاد رشته‌ی تازه تأسیس زبان و ادبیات کردی در مقطع کارشناسی در دانشگاه کردستان نقش مؤثر و محوری را در تدوین سرفصل‌ها و برگزاری جلسات تخصصی در این خصوص ایفا کرده است.
ضرورت تشکیل متناسب با نیاز کشور، منطقه و جهان

  • لزوم گفتمان سازی علمی تنوع قومی و فرهنگی: به‌عنوان مجرای تقویت همبستگی ملی
  • سیاست کلان ملی: تأکید بر دیپلماسی علمی و فرهنگی
  • ضرورت صادرات فرهنگی و الگوسازی برای کردهای منطقه (به دلیل قرابت تاریخی با فرهنگ ایرانی-اسلامی)
  • لحاظ نمودن جغرافیای سیاسی و فرهنگی مناطق کردنشین
  • شناسایی مضامین مشترک در فرهنگ و ادب کردی و ایرانی اسلامی
  • توسعه‌نیافتگی استان کردستان و ضعف مزمن دستگاه‌های اداری
  • شناسایی عالمانه ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی و تدوین راهبردهای عملیاتی به‌عنوان مجرای اصلی جبران عقب‌ماندگی‌های استان کردستان

 

موضوع فعالیت

  • شناخت ویژگی‌ها و بازنمودن ناگفته‌های فرهنگی کردستان به مثابه یکی از حوزه‌های فرهنگی اثرگذار ایران و بررسی درآمیختگی جنبه‌های مختلف فرهنگی منطقه با فرهنگ غنی ایران
  • واسازی نگاه مسلط به اجتماعات کُردنشین به مثابه یک سوژه سیاسی و توجه به جنبه‌های متنوع، بکر و ناشناخته اجتماع کردی در ابعاد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی
  • طرح و تبیین مباحث نظری و پژوهشی اصیل در حوزه فرهنگ‌های بومی و اصیل ایرانی
  • شناسایی بنیان‌های فرهنگی توسعه
  • انجام پژوهش‌های اصیل تطبیقی در حوزه زبان و ادب کردی و سایر زبان‌ها
  • فولکلورشناسی
  • مشارکت در روند رو به رشد نظریه‌پردازی‌ها حول اقتصاد بومی و تعمیق مؤلفه‌های آن از جمله عدالت و پیشرفت
  • مطالعه و پژوهش در حوزه بررسی‌های راهبردی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی و اجرایی مناطق کردنشین

 

بازارسنجی
ردیف عنوان گروه هدف
1 تألیف و ترجمه متون در حوزه زبان و ادبیات کُردی  
  • دستگاه‌های اجرایی (میراث فرهنگی و گردشگری، ارشاد اسلامی، صدا و سیما و غیره)
  • بنیاد ایران‌شناسی
  • مراکز دانشگاهی و فرهنگی اقلیم کردستان عراق
 
2 تأمین نیروی انسانی متخصص و کارآمد  
  • علاقمندان به زبان و ادبیات کردی درمناطق کردنشین (استان های کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، ایلام و خراسان شمالی)
  • دستگاه‌های اجرایی (میراث فرهنگی و گردشگری، ارشاد اسلامی، صدا و سیما و غیره)
  • مراکز دانشگاهی و فرهنگی اقلیم کردستان عراق
 
3 انجام پژوهش‌های کاربردی در حوزه فرهنگ و توسعه   دستگاه‌های اجرایی (استانداری، میراث فرهنگی و گردشگری، ارشاد اسلامی، صدا و سیما، شهرداری و غیره)  
4 انجام پژوهش‌های راهبردی   دستگاه‌های اجرایی (استانداری، سازمان مدیریت و برنامه ریزی، سازمان امور اقتصادی و دارائی و غیره)  
راه‌های تماس

  • آدرس: استان کردستان، سنندج، بلوار پاسداران، دانشگاه کردستان، مرکز پژوهش‌های کردستان‌شناسی
  • تلفن و فاکس : 33624007-087
  • ساعت کار مرکز: 7:30 - 14:30
  • پست الکترونیکی: kurdlit@uok.ac.ir